Gaz ziemny

Gaz ziemny to mieszanina metanu i azotu, a czasem także nieznacznych ilości etanu, propanu i butanu. Złoża gazu znajdują się na całym świecie i zgromadzone są w różnych rodzajach skał osadowych np. w piaskowcach, wapieniach i łupkach.

Wyróżnia się dwa rodzaje występowania gazu: konwencjonalny i niekonwencjonalny. Złoża konwencjonalne to gaz zgromadzony w naturalnych pułapkach, w skałach porowatych (przepuszczalnych) przykrytych warstwą skał nieprzepuszczalnych, a złoża niekonwencjonalne to gaz zgromadzony w skałach nieprzepuszczalnych. Obecnie zasoby gazu niekonwencjonalnego na świecie są prawie dwukrotnie większe niż gazu konwencjonalnego.

konwencjonalna skała zbiornikowa

niekonwencjonalna skała zbiornikowa, gaz zamknięty (tight gas)

Skały porowate takie jak np. piaskowce charakteryzują się wysoką przepuszczalnością, dzięki czemu maleńkie pory w skale są dobrze połączone i umożliwiają swobodny przepływ gazu w skale. Dzięki wysokiej przepuszczalności skał, gaz konwencjonalny łatwo przedostaje się do miejsca zgromadzenia z którego można go stosunkowo łatwo wydobywać poprzez wykonanie odwiertu.  

Mianem gazu niekonwencjonalnego określa się surowce, które wymagają specyficznych technik jego wydobycia. Jest to przede wszystkim gaz łupkowy (shale gas), gaz zamknięty (tight gas) oraz metan pokładów węgla (coal bed methane). 

 

Gaz zamknięty 

Gaz zamknięty (tight gas) to gaz ziemny zgromadzony w takich samych skałach jak gaz konwencjonalny czyli np. piaskowcach. W przeciwieństwie jednak do skał, w których występują złoża konwencjonalne, skały w których występuje gaz zaciśnięty sa znacznie mniej przepuszczalne. Ogranicza to swobodny przepływu gazu wewnątrz struktury skały. Aby połączyć pory w skale zawierające gaz należy wykonać szczelinowania hydrauliczne, które polega na tworzeniu szczelin, dzięki czemu możliwy jest swobodny przepływ gazu do odwiertu.

gaz zamknięty (tight gas), szczelinowanie

Skały zbiornikowe, skala mikro. Źródło: Państwowy Instytut Geologiczny

 

Gaz łupkowy 

Gaz łupkowy (shale gas) to gaz ziemny zgromadzony w skałach łupkowych. W przeciwieństwie do skał przepuszczalnych, łupki nie umożliwiają swobodnego przepływu gazu wewnątrz swojej struktury. Z tego powodu wydobycie gazu z tych skał wymaga stosowania innych technologii - m.in. szczelinowania hydraulicznego, które polega na tworzeniu szczelin łączących pory w skale, dzięki czemu możliwy jest swobodny przepływ gazu. Poza tą jedną różnicą, jest to taki sam gaz jak ten wydobywany i używany przez nas na co dzień.

 

niekonwencjonalna skała zbiornikowa, gaz w łupkach (shale gas)

Łupki to skały drobnoziarniste, ilasto-mułowcowe, które 460-420 milionów lat temu osadziły się na dnie morza i charakteryzują się niską przepuszczalnością. Ich nazwa pochodzi od naturalnej tendencji do pękania (łupliwości) tych skał wzdłuż równoległych powierzchni. 

Podobnie jak ropa naftowa czy węgiel, gaz łupkowy powstał ze szczątków zwierząt, roślin i mikroorganizmów, które żyły miliony lat temu. Chociaż istnieje wiele teorii powstania paliw kopalnych, najpopularniejsze z nich głoszą, że powstają one na skutek pogrzebania oraz długotrwałego kompresowania i podgrzewania materii organicznej (szczątków roślin i zwierząt) w skorupie ziemskiej. 

Chociaż podstawowe zasady powstawania gazu łupkowego są dość dobrze poznane, tworzenie się gazu w poszczególnych łupkach może się znacznie różnić.


© 2017 Baltic Ceramics Investments | Term of Use | Realizacja: L-Kwadrat